banner psaremagr

Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Β. Σποράδων

 

Σήμερα το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Β. Σποράδων (ΕΘΠΑΒΣ) αποτελεί αποδεκτό θεσμό από την τοπική κοινωνία και λειτουργεί ως παράδειγμα για την οργάνωση άλλων θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στην Ελλάδα.

Η Αλόννησος, μαζί με έναν αριθμό από ερημονήσια και βραχονησίδες, τη Περιστέρα, τα Δύο Αδέλφια, τα Σκάντζουρα, τη Κυρα-Παναγιά, τα Γιούρα, τη Ψαθούρα και το Πιπέρι, συνθέτουν ένα νησιωτικό σύμπλεγμα απαράμιλλης ομορφιάς, που φιλοξενεί εκτός από ένα από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς Μεσογειακής φώκιας στο κόσμο και άλλα σπάνια και απειλούμενα είδη χλωρίδας και πανίδας, όπως το γεράκι μαυροπετρίτης, τον αιγαιόγλαρο και το αγριοκάτσικο των Γιούρων.

Η σημαντικότητα του οικοσυστήματος της περιοχής από βιολογική και πολιτισμική άποψη, ώθησε την ελληνική πολιτεία το Μάιο του 1992, στο να ανακηρύξει την περιοχή ως προστατευόμενη, ιδρύοντας έτσι το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, το πρώτο της Ελλάδας και ένα από τα μεγαλύτερα σε μεσογειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ίδρυση και η μετέπειτα διαχείριση του ΕΘΠΑΒΣ αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα σε διεθνές επίπεδο για την προστασία της Monachus monachus.

Η MOm, συνέβαλε καθοριστικά όχι μόνο στο σχεδιασμό και την ίδρυσή του, αλλά και στην οργάνωση και λειτουργία δραστηριοτήτων ζωτικής σημασίας, όπως η εφαρμογή της νομοθεσίας, η ενημέρωση του κοινού και η παρακολούθηση της κατάστασης του πληθυσμού της Μεσογειακής φώκιας, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές.

Ο επισκέπτης του ΕΘΠΑΒΣ μπορεί να περιηγηθεί και να απολαύσει το φυσικό περιβάλλον και το μοναδικό τοπίο της περιοχής, ακολουθώντας πάντα τους κανονισμούς που έχουν θεσπιστεί για την προστασία του μοναδικού αυτού οικοσυστήματος.

Σήμερα το ΕΘΠΑΒΣ αποτελεί αποδεκτό θεσμό από την τοπική κοινωνία και λειτουργεί ως παράδειγμα για την οργάνωση άλλων θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στην Ελλάδα!

Η Αλόννησος, μαζί με ένα αριθμό από ερημονήσια και βραχονησίδες, τη Περιστέρα, τα Δύο Αδέλφια, τα Σκάντζουρα, τη Κυρα-Παναγιά, τα Γιούρα, τη Ψαθούρα και το Πιπέρι, συνθέτουν ένα νησιωτικό σύμπλεγμα απαράμιλλης ομορφιάς, που φιλοξενεί εκτός από ένα από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς Μεσογειακής φώκιας στο κόσμο και άλλα σπάνια και απειλούμενα είδη χλωρίδας και πανίδας, όπως το γεράκι μαυροπετρίτης, τον αιγαιόγλαρο και το αγριοκάτσικο των Γιούρων.

Η σημαντικότητα του οικοσυστήματος της περιοχής από βιολογική και πολιτισμική άποψη, ώθησε την ελληνική πολιτεία το Μάιο του 1992, στο να ανακηρύξει την περιοχή ως προστατευόμενη, ιδρύοντας έτσι το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, το πρώτο της Ελλάδας και ένα από τα μεγαλύτερα σε μεσογειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ίδρυση και η μετέπειτα διαχείριση του ΕΘΠΑΒΣ αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα σε διεθνές επίπεδο για την προστασία της Monachus monachus.

Η MOm, συνέβαλε καθοριστικά όχι μόνο στο σχεδιασμό και την ίδρυσή του, αλλά και στην οργάνωση και λειτουργία δραστηριοτήτων ζωτικής σημασίας, όπως η εφαρμογή της νομοθεσίας, η ενημέρωση του κοινού και η παρακολούθηση της κατάστασης του πληθυσμού της Μεσογειακής φώκιας, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές.

Ο επισκέπτης του ΕΘΠΑΒΣ μπορεί να περιηγηθεί και να απολαύσει το φυσικό περιβάλλον και το μοναδικό τοπίο της περιοχής, ακολουθώντας πάντα τους κανονισμούς που έχουν θεσπιστεί για την προστασία του μοναδικού αυτού οικοσυστήματος.

Περιήγηση στα νησιά του ΕΘΠΑΒΣ

ΑΛΟΝΝΗΣΟΣ

Η Αλόννησος είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί των Β. Σποράδων. Έχει σχήμα επίμηκες με κατεύθυνση από Ν.Δ. προς Β.Α. Το νησί έχει μήκος 10,5 ναυτικά μίλια περίπου και καταλαμβάνει επιφάνεια 62 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Το ανάγλυφό του είναι γενικά ομαλό με μικρές κοιλάδες προς τα ανατολικά που καταλήγουν σε ομαλές ακτές. Οι δυτικές ακτές σε όλο σχεδόν το μήκος τους είναι βραχώδεις και απότομες. Η υψηλότερη κορυφή της Αλοννήσου είναι 476μ. στο βουνό Κουβούλι.

Ο πληθυσμός του νησιού ανέρχεται σε 2.800 κατοίκους περίπου. Οι σημαντικότεροι οικισμοί του νησιού είναι η όμορφη γραφική Παλιά Αλόννησος χτισμένη σε ύψωμα, το Πατητήρι χτισμένο στον εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς ομώνυμο όρμο, το Βότση και ο Ρουσούμ γιαλός, η γραφική Στενή Βάλα και λίγο βορειότερα τα Καλαμάκια. Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Αλοννήσου διασώζεται στο Παλιό Χωριό που είναι και ο παλιότερος οικισμός του νησιού. Το χωριό κατοικείται συνέχεια από τους κλασσικούς χρόνους και παρά τις καταστροφές από τους σεισμούς του 1965 διαφυλάσσει θαυμάσια την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του μορφολογία.

Το νησί, εκτός από τις καλλιέργειες και τις κατοικημένες περιοχές, καλύπτεται από ψηλούς θάμνους και δέντρα της μεσογειακής βλάστησης όπως κουμαριές, πουρνάρια και αριές, κυρίως στο βόρειο τμήμα, πεύκα στο κεντρικό και νότιο, και χαμηλούς θάμνους με φρύγανα σκόρπια σε όλο το νησί. Σημαντικός βιότοπος είναι και ο μοναδικός υγρότοπος στον Άγιο Δημήτριο. Σε όλο το νησί μπορεί να συναντήσει κανείς σκαντζόχοιρους και νυχτερίδες ενώ αφθονούν και τα νυκτόβια τρωκτικά. Στις βορειοδυτικές βραχώδεις ακτές χαρακτηριστική είναι η παρουσία αρπακτικών, ιδιαίτερα του μαυροπετρίτη. Από τα 8 είδη ερπετών που ζουν στο νησί, τα πιο κοινά είναι τα σαμιαμίδια, η μεγάλη πρασινόσαυρα, το αστραπόφιδο και η οχιά. Την άνοιξη, το νησί γεμίζει από τους μικρότερους κατοίκους του: έντομα, μυριάποδα, αράχνες, σαλιγκάρια και όλες τις άλλες αμάδες των μιροσκοπικών αλλά άφθονων ασπόνδυλων. Έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 20 είδη πεταλούδων, και πολλά είδη ακρίδων, σκαθαριών, μυρμηγκιών, αραχνών και άλλων ομάδων πολύ σημαντικών για τη διατήρηση των οικοσυστημάτων της περιοχής.

ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ

Ανατολικά της Αλοννήσου βρίσκεται η Περιστέρα (Ξηρό), ένα νησί έκτασης 15 τετρ. χλμ. με ομαλό ανάγλυφο και προσιτές ανατολικές ακτές. Στους αρχαίους χρόνους ονομαζόταν Ευώνυμος δηλαδή νησί που εκτείνεται αριστερά της Αλοννήσου. Οι Βυζαντινοί το ονόμαζαν Σαρακηνονήσι. Την ονομασία Ξηρό του έδωσαν οι Αλοννήσιοι επειδή σε σχέση με την διπλανή Αλόννησο είναι πολύ πιο άνυδρο και με πολύ λιγότερη βλάστηση. Στο νησί κατοικούν μόνιμα μερικοί μόνο κτηνοτρόφοι.

Το νησί καλύπτεται από πυκνούς θαμνώνες με πουρνάρια, φυλλίκια και κουμαριές. Στα νότιο τμήμα υπάρχουν κυρίως ελαιώνες. Ένας μικρός υγρότοπος στο βόρειο άκρο συγκεντρώνει μεταναστευτικά πουλιά ενώ στις βραχώδεις δυτικές ακτές φωλιάζουν μαυροπετρίτες. Το νησί κατοικείται από μικρά θηλαστικά όπως τρωκτικά και νυχτερίδες. ‘Άφθονες είναι επίσης οι κουρούνες ενώ από τα ερπετά κοινά είναι τα σαμιαμίδι και η αιγαιόσαυρα. Τέλος τα ασπόνδυλα αποτελούν σημαντικό τμήμα της πανίδας.

Στην δυτική του πλευρά το νησί σχηματίζει το όρμο Βασιλικό, ασφαλές αγκυροβόλιο για μικρά και μεγαλύτερα σκάφη καλά προστατευμένο τόσο από τις ακτές του Ξηρού όσο και από τις απέναντι κοντινές ακτές της Αλοννήσου.

Λίγο ανοιχτά από την νοτιοδυτική άκρη του νησιού Σπασμένη και σε βάθος 25 περίπου μέτρων, ανακαλύφθηκε πρόσφατα ναυάγιο πλοίου της κλασσικής εποχής (4ος αιώνας π.Χ) που μετέφερε φορτίο 3.000 περίπου οξυπύθμενων αμφορέων. Οι αρχαιολογικές ενάλιες έρευνες που συνεχίζονται έχουν φέρει στο φως σημαντικές πληροφορίες για την ναυσιπλοΐα της εποχής εκείνης.

ΚΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΑ ή ΠΕΛΑΓΟΝΗΣΙ

Βόρεια της Αλοννήσου, το πρώτο νησί που συναντάμε είναι η Κυρά Παναγιά. Η Κυρα Παναγιά σε παλαιότερους αλλά και σύγχρονους χάρτες σημειώνεται με το όνομα Πέλαγος ή Πελαγονήσι. Έχει έκταση 25 τετρ. χιλιόμετρα με ομαλό ανάγλυφο. Στα βόρεια του νησιού σχηματίζεται ο εντυπωσιακός όρμος Πλανήτης. Είναι ένα εκπληκτικό φυσικό λιμάνι όπου βρίσκουν καταφύγιο τα ψαράδικα καΐκια και τα σκάφη αναψυχής. Στα νοτιοδυτικά σχηματίζεται ο πανέμορφος όρμος του Αγίου Πέτρου με το ομώνυμο νησάκι. Στην ανατολική ακτή του νησιού βρίσκεται κτισμένο ψηλά πάνω τον ομώνυμο όρμο το μεταβυζαντινό μοναστήρι που και είναι αφιερωμένο στην Γέννηση της Παναγίας. Στην αυλή του μοναστηριού υπάρχουν παλαιοχριστιανικά λείψανα του 6ου-7ου μ.Χ. αίωνα, η δε εκκλησία του είναι του 16ου αιώνα. Το νησί κατοικήθηκε από πολύ παλιά. Στο νησάκι Άγιος Πέτρος που βρίσκεται στον μυχό του ομώνυμου όρμου στα νοτιοδυτικά του νησιού, βρέθηκαν λείψανα πολιτισμού της Αρχαιότερης Νεολιθικής (6.000-5.000π.χ.). Η Κυρά Παναγιά κατοικήθηκε πιθανά συνεχώς μέχρι την κλασσική εποχή. Γνωστή είναι η διένεξη, τον 4ο π.Χ. αιώνα, μεταξύ των Αθηναίων και του βασιλέα της Μακεδονίας Φιλίππου για την κυριαρχία του νησιού. Έχουν σωθεί μάλιστα και αποσπάσματα του “Περί Αλοννήσου” λόγου του ρήτορα της εποχής Ηγήσιππου.

Η Κυρά Παναγιά αν και είναι ορεινό νησί, έχει σχετικά ομαλό ανάγλυφο και είναι εύφορο. Μεγάλο μέρος του νησιού καλύπτεται από βοσκότοπους και εγκαταλειμμένες καλλιέργειες. Οι ψηλοί θαμνώνες με σχίνους, αγριελιές, καθώς και με κουμαριές, ρείκια και πουρνάρια κυριαρχούν στη βλάστηση. Σημαντικό τμήμα καλύπτεται από χαμηλούς θαμνώνες με λαδανιές, γαλαστοιβή και θυμάρι. Στους ανοιχτούς θαμνώνες βγαίνει η Symphyandra sporadum που απαντά μόνο εδώ και στα Γιούρα. Στο νησί ζουν πολλά τρωκτικά και νυχτερίδες. Στις βραχώδεις ακτές της βορειοδυτικής πλευράς φωλιάζουν μαυροπετρίτες και βραχοκιρκίνεζα, θαλασσοκόρακες και αρτέμηδες. Από τα ερπετά, εκτός από την αιγαιόσαυρα και το σαμιαμίδι, φιλοξενούνται η κρασπεδοχελώνα και ο λαφιάτης. Στο νησί αφθονούν τα έντομα (σκαθάρια, πεταλούδες, ακρίδες, μυρμήγκια κ.ά.), τα μυριάποδα, οι αράχνες και τα σαλιγκάρια.

ΣΚΑΝΤΖΟΥΡΑ

Τα Σκάντζουρα είναι το νοτιότερο νησί του συμπλέγματος έκτασης 6 τετρ. χλμ. Βρίσκεται σε απόσταση 12 ναυτικών μιλίων από την Αλόννησο προς τα ΝΑ. Ο ρωμαίος γεωγράφος Πλίνιος το αναφέρει με το όνομα Σκάνδιρα. Το νησί είναι χαμηλό με ομαλό ανάγλυφο, με μικρά νησάκια τριγύρω.

Το μεγαλύτερο τμήμα καλύπτεται από ψηλούς θαμνώνες με κυρίαρχο το αγριοκυπάρισσο και το σχίνο, ενώ στις παλιές καλλιέργειες και τα διάκενα εγκαθίστανται χαμηλοί θαμνώνες με λαδανιές, θυμάρι και αστοιβή. Στα απόκρημνα βράχια απαντά η Centaurea rechingeri, ένα σπάνιο ενδημικό φυτό του Αιγαίου. Τρωκτικά και νυχτερίδες είναι οι πιο σημαντικοί μόνιμοι κάτοικοι. Ασημόγλαροι, χελιδόνια, και άλλα πουλιά φωλιάζουν εκεί. Στο νησί ζουν επίσης το σαμιαμίδι, η αιγαιόσαυρα, και ο σαπίτης. Τα ασπόνδυλα του νησιού, κυρίως έντομα, αφθονούν και παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση των οικοσυστημάτων.

ΨΑΘΟΥΡΑ

Η Ψαθούρα είναι το βορειότερο νησί του συμπλέγματος των Β. Σποράδων με συνολική έκταση 800 στρέμματα. Το μήκος του δεν ξεπερνά τα 2 χιλ. και το ύψος του τα 17 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Είναι ηφαιστιογενές και το πέτρωμά του είναι ολιβινικός βασάλτης πλειστοκαινικής ηλικίας (0,7 εκατ. χρόνια περίπου). Η πανέμορφη παραλία με την ξανθή άμμο στα νότια του νησιού δημιουργεί αντίθεση με τον μαύρο βασάλτη. Ο φάρος που έχει κτιστεί στα τέλη του 19ου αιώνα με το μαύρο πέτρωμα του νησιού, σηματοδοτεί τους θαλασσινούς δρόμους του Βορείου Αιγαίου.

Το καλοκαίρι η παραλία πλημμυρίζει από τα λευκά λουλούδια του κρίνου της θάλασσας. Η βλάστηση αποτελείται από θαμνώνες με σχίνους, αγριελιές και αστοιβές, και είναι ιδιαίτερα πυκνή και ψηλή λόγω τις απουσίας βόσκησης. Στο νότιο τμήμα σχηματίζονται καλά αναπτυγμένες αμμοθίνες με φυτά που δεν υπάρχουν στα άλλα νησιά, όπως ο κρίνος της θάλασσας Pancratium maritimum. Σημαντική είναι η παρουσία των μικρών εποχικών τελμάτων όπου βγαίνουν είδη σπάνια στο Αιγαίο όπων η Crassula vaillanti. Στο νησί ζει ένας σημαντικός πληθυσμός αγριοκούνελων που επηρεάζουν σε ένα βαθμό τη βλάστηση. Τα τρωκτικά επίσης αφθονούν. Στα βράχια γύρω από το νησί συναντά κανείς σημαντικό αριθμό θαλασσοκόρακων και άλλων θαλασσοπουλιών ενώ στους αμμόλοφους ζει σε πολύ πυκνούς πληθυσμούς η αιγαιόσαυρα. Όπως και στα άλλα νησιά, στην Ψαθούρα ζει ένας σημαντικός αριθμός ασπονδύλων, κυρίως εντόμων.

ΓΙΟΥΡΑ

Σε απόσταση 2 ναυτικών μιλίων περίπου, προς τα ΒΑ της Κυρά Παναγιάς βρίσκεται το νησί Γιούρα. Πρόκειται για ένα νησί με έντονο ανάγλυφο, με χαράδρες και απότομες πλαγιές, που έχει έκταση 11 τετρ. χιλιόμετρα. Ένα ιδιαίτερο γεωλογικό χαρακτηριστικό του είναι η σπηλιά του Κύκλωπα στο βορειοδυτικό τμήμα. Πρόσφατες ανασκαφές έφεραν στο φως λείψανα ανθρώπινης δραστηριότητας (όπως αλιευτικά αγκίστρια από κόκαλο, υπολείμματα τροφών κ.α.) που χρονολογούνται από το 9.000 π.Χ. Στις θαλασσινές σπηλιές βρίσκουν καταφύγιο οι σπάνιες Μεσογειακές φώκιες.

Κυρίαρχη βλάστηση του νησιού αποτελούν οι χαμηλοί θαμνώνες με αστοιβή, γαλαστοιβή θυμάρι, σχίνους και πουρνάρια. Στους θαμνώνες βγαίνει η Fritillaria sporadum που απαντά μόνο εδώ και στην Κυρά Παναγιά. Σε λίγες θέσεις εναπομένουν δασικές συστάδες πουρναριών. Στους απόκρημνους βράχους αναπτύσσονται σπάνια φυτά, όπως τα ενδημικά των Σποράδων Campanula reiseri και Scutellaria sporadum. Τα παράκτια βράχια στο Αγγίστρι είναι ο μοναδικός τόπος όπου υπάρχει η Arenaria phitosiana. Το πιο εντυπωσιακό ζώο του νησιού είναι το αγριοκάτσικο, ένας άγριος συγγενής της κατσίκας, που εκτός από τα Γιούρα, συναντάται στην Αντίμηλο και στα Λευκά Όρη της Κρήτης ενώ έχει εισαχθεί και σε μερικά νησιά γύρο από την Κρήτη και αλλού στην Ελλάδα. Έκτος από αυτό, στο νησί ζουν πολλά τρωκτικά και νυχτερίδες ενώ στα βράχια φωλιάζουν μαυροπετρίτες και κοράκια και στις ρεματιές σπιζαετοί. Τα ερπετά που συναντά κανείς στα Γιούρα είναι το σαμιαμίδι, η αιγαιόσαυρα, ο σαπίτης, και η οχιά. Η μεσογειακή βλάστηση ευνοεί την παρουσία πολλών ασπονδύλων (σκαθάρια, πεταλούδες, ακρίδες, μυρμήγκια, μυριάποδα, αράχνες, σαλιγκάρια, και άλλα).

Ανάμεσα στα Γιούρα και την Κυρά-Παναγιά βρίσκονται τρείς μικρές νησίδες. Το μεγαλύτερο, η Γράμμιζα ή Πράσσο προς τα Ν.Α., είναι ψηλό με απόκρημνες ακτές. Στη μέση το μικροσκοπικό Κουμπί και δίπλα προς τα Β.Δ. το επίπεδο και χαμηλό νησάκι του Παππού.

ΠΙΠΕΡΙ

Η πλούσια χλωρίδα και πανίδα του νησιού και κυρίως η σημασία του σαν βιότοπος απειλούμενων ειδών οδήγησαν την πολιτεία να το χαρακτηρίσει μνημείο της φύσης και αυστηρά προστατευόμενο καταφύγιο της άγριας ζωής. Το Πιπέρι αποτελεί τον πυρήνα του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου και δεν επιτρέπεται η προσέγγισή του σε κανένα πλωτό μέσον και σε απόσταση μικρότερη των 3 μιλίων. Είναι ένα πολύ σημαντικό μέτρο για των διατήρηση πολύ σπάνιων ειδών όπως οι Μεσογειακές φώκιες που είναι πολύ ευαίσθητες στην ανθρώπινη ενόχληση. Τριγύρω στις ακτές του νησιού σχηματίζονται πολλές θαλασσινές σπηλιές στις οποίες βρίσκουν καταφύγιο οι Μεσογειακές φώκιες Monachus Monachus για να ξεκουραστούν αλλά και για να γεννήσουν μια φορά τον χρόνο, κυρίως το Φθινόπωρο, τα μικρά τους.

Έχει έκταση 4 τετρ. χιλιόμετρα, είναι απότομο και βραχώδες, και το μεγαλύτερο μέρος του καλύπτεται από δασώδη βλάστηση. Στο νότιο τμήμα κυριαρχούν τα πεύκα ενώ στο βόρειο, τα φρύγανα με λαδανιές, αστοιβές και θυμάρια. Ανάμεσά τους υπάρχουν πυκνές συστάδες με πουρνάρια, φιλλύκια και κουμαριές. Στους απόκρημνους βράχους αναπτύσσονται σπάνια φυτά όπως η Campanula rechingeri, που υπάρχει μόνο στο Πιπέρι. Τρωκτικά και νυχτερίδες αποτελούν τις κύριες ομάδες θηλαστικών του νησιού. Στις βραχώδεις ακτές, ιδιαίτερα στην ανατολική πλευρά του νησιού, φωλιάζει ο μεγαλύτερος πληθυσμός μαυροπετριτών του συμπλέγματος.

Στο Πιπέρι συναντά κανείς και τη σαύρα της Σκύρου που είναι ενδημική στην Ελλάδα. Το είδος αυτό αντικαθίσταται από την αιγαιόσαυρα σε όλα τα υπόλοιπα νησιά του θαλάσσιου πάρκου και ξανασυναντάται στην αρκετά πιο μακρινή Σκύρο!

‘Οπως και στα υπόλοιπα νησιά, συναντάμε ένα μεγάλο αριθμό ασπρονδύλων (σκαθάρια, πεταλούδες, ακρίδες, μυρμήγκια, μυριάποδα, αράχνες, σαλιγκάρια και άλλα).

Σημαντικές Στιγμές για το ΕΘΠΑΒΣ

Πολλές ήταν οι δυσκολίες και τα εμπόδια στην πορεία για την θεσμική κατοχύρωση της προστασίας των Βορείων Σποράδων...

Ταυτόχρονα, ήταν πολλοί και αυτοί που πίστεψαν στην μοναδική οικολογική αξία της περιοχής, παραμέρισαν τα ατομικά και συλλογικά τους συμφέροντα, δούλεψαν με επιμονή και συνέβαλαν στην αποτελεσματική προστασία του ΕΘΠΑΒΣ!

Αξίζει να θυμηθούμε κάποια κομβικά σημεία στην πορεία των τελευταίων 30 χρόνων που βοηθούν να κατανοήσουμε πως φτάσαμε στο σήμερα και πως θα προχωρήσουμε στο μέλλον...

1976

Ο γερμανός ζωολόγος Thomas Schultze Westrum μετά από σειρά εξερευνητικών αποστολών στα νησιά της περιοχής, διαπιστώνοντας την μεγάλη τους οικολογική αξία προτείνει για πρώτη φορά την δημιουργία προστατευόμενης περιοχής.

1982

Αρχίζουν να γίνονται τα πρώτα βήματα για τη δημιουργία της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής. Οι ψαράδες της Αλοννήσου αποδέχθηκαν, μετά από διαβουλεύσεις, την προοπτική ίδρυσης ενός Πάρκου στην περιοχή και δεσμεύονται να συμβάλουν στην προστασία του.

1986

Έκδοση της πρώτης Νομαρχιακής Απόφασης της Νομαρχίας Μαγνησίας για την προστασία της περιοχής, ενώ τα επόμενα χρόνια και μέχρι το 2000 εκδίδονται αντίστοιχες αποφάσεις των Υπουργών ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε, Γεωργίας και Εμπορικής Ναυτιλίας.

1990

Η MOm εγκαθιστά μόνιμη ομάδα πεδίου στην περιοχή και ξεκινά με την απόκτηση του ερευνητικού σκάφους «IFAW-ΟΔΥΣΣΕΙΑ» την συστηματική παρακολούθηση του πληθυσμού της Μεσογειακής φώκιας που συνεχίστηκε έως και το 2006.

1991

Η MOm δημιουργεί το Κέντρο Περίθαλψης Φωκών στη Στενή Βάλα, Αλοννήσου, το μοναδικό μέχρι σήμερα Κέντρο για το είδος στη Μεσόγειο.

1992

Εκδίδεται με το Προεδρικό Διάταγμα «Περί χαρακτηρισμού χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών των Βορείων Σποράδων ως Θαλασσίου Πάρκου», ιδρύοντας στην περιοχή το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου, Βορείων Σποράδων, το πρώτο Θαλάσσιο Πάρκο της χώρας. Το διάταγμα αυτό οριοθετεί με σαφήνεια ζώνες και μέτρα προστασίας χωρίς όμως να προσβλέπει και τη δημιουργία Φορέα Διαχείρισης.

1993

Η MOm, με τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και σε συνεργασία με το ΥΠΕΧΩΔΕ και το ΥΕΝ, ξεκινά το πρόγραμμα επιτήρησης στο ΕΘΠΑΒΣ. Η δράση αυτή υλοποιείται με ντόπιους χειριστές του ταχύπλοου σκάφους «Αλόννησος» και τα πρώτα χρόνια σε στενή συνεργασία με τον Αλιευτικό Συνεταιρισμό Αλοννήσου.

2003

Μετά από την εκπόνηση Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης που διαρκεί αρκετά χρόνια, εκδίδεται νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση όπου καθορίζεται η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα Διαχείρισης του ΕΘΠΑΒΣ καθώς και κάποιες αλλαγές στα επιμέρους μέτρα προστασίας. Πλέον, τη συνολική ευθύνη της διαχείρισης του ΕΘΠΑΒΣ έχει ο νέος Φορέας Διαχείρισης. Η MOm συμμετέχει σαν πλήρες μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα Διαχείρισης. Ο Φορέας Διαχείρισης όμως, χωρίς σαφές πλάνο λειτουργίας, χωρίς χρηματοδότηση και με ατυχείς επιλογές του Προέδρου του ΔΣ για τα επόμενα 3 χρόνια παραμένει ανενεργός.

2006

Με νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση ορίζεται νέο ΔΣ στο Φορέα Διαχείρισης. Η MOm, σαν μέλος του ΔΣ συνεχίζει τις παρεμβάσεις της ελπίζοντας ότι η εμπειρία και η τεχνογνωσία που έχει αποκτηθεί από τα προηγούμενα χρόνια θα αποτελέσουν τη βάση για την αποτελεσματική διαχείριση και προστασία του ΕΘΠΑΒΣ.

2007

Ο Φορέας Διαχείρισης, με χρηματοδότηση από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, ξεκινά τα πρώτα βήματα λειτουργίας του. Η σημερινή κατάσταση όμως είναι κρίσιμη, αφού οι επιλογές που θα γίνουν και οι δράσεις διαχείρισης που θα υλοποιηθούν θα καθορίσουν τόσο την αξιοπιστία του νέου Φορέα Διαχείρισης, όσο και την προστασία της περιοχής των Σποράδων.

Η ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος οποιασδήποτε ενέργειας προστασίας τόσο σε τοπικό και εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, ώστε να εξασφαλισθεί η αποδοχή και η συμμετοχή του κοινού!

Αποτελεσματική προστασία θα εδραιωθεί μόνο όταν στην συνείδηση της ευρύτερης κοινής γνώμης γίνει αποδεκτή τόσο η λογική της όσο και η εφαρμογή των αναγκαίων ρυθμίσεων. Με το σκεπτικό αυτό, η MOm έχει αναπτύξει στο ΕΘΠΑΒΣ μια σειρά δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των κατοίκων και των επισκεπτών της περιοχής.

ΚΕΝΤΡΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Στο Πατητήρι και σε ένα από τα κεντρικά κτίρια του λιμανιού της Αλοννήσου, λειτουργεί από το 1990 το Κέντρο Ενημέρωσης της ΜΟm. Στο Κέντρο εκτίθεται φωτογραφικό και ενημερωτικό υλικό για τη Μεσογειακή φώκια, την περιοχή του Θαλάσσιου Πάρκου και για τη δράση της ΜΟm, ενώ σε βίντεο προβάλλονται εικόνες από το θαλάσσιο οικοσύστημα και τις δραστηριότητες προστασίας του. Το Κέντρο είναι ανοιχτό για το κοινό από το Μάιο έως και το Σεπτέμβριο ενώ οι ενδιαφερόμενες ομάδες επισκεπτών (όπως σχολεία κ.λπ.) μπορούν να επισκεφτούν το Κέντρο και τους υπόλοιπους μήνες ύστερα από συνεννόηση με τους ανθρώπους της ΜΟm.

Περισσότεροι από 1000 εθελοντές, με πραγματικό ενδιαφέρον για το περιβάλλον και ειλικρινή διάθεση για κοινωνική προσφορά έχουν συμμετάσχει όλα αυτά τα χρόνια στο Καλοκαιρινό Πρόγραμμα Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης του κοινού που πραγματοποιείται με στόχο τη συμμετοχή των πολιτών στις προσπάθειες προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της Monachus monachus.

Έτσι, η ΜΟm είχε τη δυνατότητα να ενημερώσει τους χιλιάδες Έλληνες και ξένους επισκέπτες του Κέντρου για το Θαλάσσιο Πάρκο και για τις προσπάθειες που γίνονται για την προστασία του.

Μέχρι σήμερα περισσότεροι από 300.000 επισκέπτες έχουν ενημερωθεί από τα Κέντρα και τους Σταθμούς Ενημέρωσης της MOm. Η λειτουργία του Κέντρου Ενημέρωσης έχει παίξει ουσιαστικό ρόλο στην ενημέρωση των κατοίκων και των επισκεπτών του νησιού και έχει συμβάλει στην εμπλοκή και τη συνεργασία τους στις προσπάθειες προστασίας.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ & ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΦΩΚΙΑΣ

Στο Κέντρο Ενημέρωσης, στη διάρκεια του χρόνου και μετά από συνεννόηση, πραγματοποιούνται Δράσεις Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες απευθύνονται σ’ όλες τις βαθμίδες (νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) και περιλαμβάνουν προβολή slides και ομιλία, προβολή video και δημιουργικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Επιπλέον, ο χώρος, ο εξοπλισμός και η βιβλιοθήκη του Κέντρου διατίθενται στους εκπαιδευτικούς προκειμένου να υλοποιήσουν δραστηριότητες και άλλων θεματικών, όπως Ιστορία, Τέχνη, Λογοτεχνία, Παραμύθι κ.α.

Ειδικότερα τους καλοκαιρινούς μήνες, τα παιδιά της Αλοννήσου αλλά και τα παιδιά των τουριστών συμμετέχοντας στο «Σχολείο της Φώκιας» έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν και να μάθουν να εκτιμούν το φυσικό περιβάλλον. Μέσα από παρουσιάσεις, διάβασμα ιστοριών, παιχνίδια και χειροτεχνίες, βιολόγοι και εκπαιδευτικοί μαθαίνουν στα παιδιά για τα θαλάσσια ζώα, τα πουλιά, τα δάση, άλλα και για γενικότερα περιβαλλοντικά θέματα όπως η ανακύκλωση. Επίσης κάθε μήνα τα παιδιά μπορούν να πάρουν μέρος στους διαγωνισμούς διαβάσματος, που διοργανώνονται κάθε μήνα, ενώ καθημερινά μπορούν να ζωγραφίσουν, να διαβάσουν βιβλία από τις πολλές κατηγορίες που υπάρχουν στη βιβλιοθήκη και να απασχοληθούν δημιουργικά στο χώρο του Κέντρου Ενημέρωσης.

ΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Στο Κέντρο Ενημέρωσης της MOm λειτουργεί όλο τον χρόνο δανειστική παιδική βιβλιοθήκη η οποία περιλαμβάνει 1,000 τίτλους βιβλίων, 30 εκπαιδευτικά CD-Rom και 4 εκπαιδευτικά πακέτα. Το υλικό της βιβλιοθήκης απευθύνεται σε 3 διαφορετικές ηλικιακές ομάδες: προσχολικής ηλικίας, δημοτικού σχολείου και γυμνασίου-λυκείου, και εκτός από πολλούς τίτλους με περιβαλλοντικό περιεχόμενο, περιλαμβάνει ποικίλα άλλα θέματα όπως: αρχαιολογία, αθλητισμός, λογοτεχνία, τέχνη και τεχνολογία. Η δημιουργία της περιβαλλοντικής βιβλιοθήκης έγινε δυνατή με την ευγενική υποστήριξη του Ιδρύματος Μποδοσάκη.

Κανονισμοί ΕΘΠΑΒΣ

Όταν βρεθείτε στην περιοχή των Β. Σποράδων και του ΕΘΠΑΒΣ σεβαστείτε τους κανονισμούς του Πάρκου. Έτσι θα συνεισφέρετε και εσείς στην προσπάθεια για την προστασία και τη διατήρηση του Πάρκου και θα μπορούν στο μέλλον να απολαύσουν την περιοχή οι επόμενες γενιές!

Το Θαλάσσιο Πάρκο δεν αποτελεί μία "κλειστή" Προστατευόμενη Περιοχή.Είναι μία εκτεταμένη θαλάσσια περιοχή 2.200 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπου ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει το φυσικό περιβάλλον, ακολουθώντας πάντα τους κανονισμούς που έχουν θεσπιστεί για την προστασία του μοναδικού αυτού οικοσυστήματος!

Η περιοχή σήμερα εποπτεύεται από τα ταχύπλοα σκάφη του Λιμενικού Σώματος.

 

Για την ενημέρωση των επισκεπτών σημειώνουμε:

H προσέγγιση στο νησί Πιπέρι, που είναι ο πυρήνας του ΕΘΠΑΒΣ, δεν επιτρέπεται σε απόσταση μικρότερη των 3 ναυτικών μιλίων από τις ακτές του,

H προσέγγιση στο νησί Γιούρα επιτρέπεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 0,5 ναυτικών μιλίων από τις ακτές του,

H διανυκτέρευση στην Α΄ Ζώνη του ΕΘΠΑΒΣ επιτρέπεται στους γραφικούς όρμους Πλανήτης και Άγιος Πέτρος του νησιού Κυρα-Παναγιά, οι οποίοι αποτελούν τα ασφαλέστερα αγκυροβόλια της περιοχής,

H προσέγγιση, η αγκυροβολία και η διανυκτέρευση επιτρέπεται σε όλη την έκταση της Β΄ Ζώνης του ΕΘΠΑΒΣ εκτός της θαλάσσιας ζώνης που εκτείνεται σε ακτίνα 200 από το ακρωτήρι Κάλαμος μέχρι το ακρωτήρι Αμόνι στην Βορειοδυτική πλευρά της Αλοννήσου,

Tο άναμμα φωτιάς δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση,

H ερασιτεχνική αλιεία με συρτές και πετονιές σύμφωνα με την κείμενη αλιευτική νομοθεσία και με τους ειδικότερους όρους που ισχύουν.

Για περισσότερες πληροφορίες για τις διατάξεις που διέπουν την προστατευόμενη περιοχή επικοινωνήστε με το Λιμενικό Σταθμό Αλοννήσου (τηλ. 2424065595). Λεπτομέρειες για τις διατάξεις που διέπουν κάθε ζώνη του ΕΘΠΑΒΣ μπορείτε να αναζητήσετε και στην Κ.Υ.Α. 23537/2003«Χαρακτηρισμός της χερσαίας και θαλάσσιας περιοχής των Βορείων Σποράδων ως Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου»

Όταν βρεθείτε στην περιοχή των Β. Σποράδων και του ΕΘΠΑΒΣ σεβαστείτε τους κανονισμούς του Πάρκου. Έτσι θα συνεισφέρετε και εσείς στην προσπάθεια για την προστασία και τη διατήρηση του Πάρκου και θα μπορούν στο μέλλον να απολαύσουν την περιοχή οι επόμενες γενιές.

Μη ρυπαίνετε τη θάλασσα και τις ακτές

Σεβαστείτε τις υποδείξεις των Λιμενικών Αρχών και των πληρωμάτων των σκαφών επιτήρησης

Εάν αντιληφθείτε κάποια καταστροφή (π.χ. θαλάσσια ρύπανση, πυρκαγιά), ειδοποιήστε αμέσως τις αρχές

Εάν αντιληφθείτε την ύπαρξη κάποιου τραυματισμένου ή νεκρού ατόμου φώκιας, ή άλλου θαλάσσιου θηλαστικού, αναφέρετε άμεσα το περιστατικό στο Λιμεναρχείο, ή στο Κέντρο Ενημέρωσης της MOm στην Αλόννησο στο Πατητήρι

Ο Λιμενικός Σταθμός Αλοννήσου κάνει ακρόαση στους διαύλους 7 και 12 του VHF. Tα τοπικά αλιευτικά σκάφη κάνουν ακρόαση στο δίαυλο 9 του VHF.

 

ΠΗΓΗ: MOm


banner psaremagr

© 2004 - 2019 All Rights Reserved. | Φιλοξενία & Κατασκευή HostPlus LTD

hostplus 35

No Internet Connection