banner psaremagr

Οι αστεροειδείς σε τροχιά απειλής

 

Έχουν διάμετρο από λιγοστά μέτρα έως και πολλές δεκάδες χιλιόμετρα. Κινούνται με ταχύτητες δεκάδων χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Είναι το αστρικό «ζυμάρι» που περίσσεψε από τη γέννηση των πλανητών. Τα υπολείμματα της δημιουργίας.

Μπορούν ωστόσο να αποβούν μοιραίοι για την ανθρωπότητα και να μηδενίσουν -όχι για πρώτη φορά στην ιστορία του πλανήτη- το… κοντέρ της ζωής πάνω στη Γη. Ο λόγος για τους χιλιάδες στο ηλιακό σύστημα αστεροειδείς, δύο εκ των οποίων συγκεντρώνουν -λίγες αλλά… πραγματικές- πιθανότητες να προσκρούσουν στη Γη στο κοντινό μέλλον: Ο Απόφις με διάμετρο περί τα τριακόσια μέτρα το 2036 και ο 2002NT7 με διάμετρο ενός χιλιομέτρου (!), που ωστόσο έχει μόλις μία πιθανότητα στο εκατομμύριο να χτυπήσει τη Γη το 2019.

Την ώρα που σελίδες στο Ιντερνετ «φουσκώνουν» καθημερινά με ανυπόστατες πληροφορίες για επερχόμενες καταστροφές, όπως η… διάσημη πλέον του 2012, εκατοντάδες χιλιάδες αστρονόμοι ανά τον κόσμο, επαγγελματίες και ερασιτέχνες, σαρώνουν υπομονετικά το νυκτερινό ουρανό, συνθέτουν τροχιές και οριοθετούν μεγέθη, αναζητώντας τους αστεροειδείς που συνιστούν πράγματι απειλή.

Για τους εν δυνάμει επικίνδυνους αστεροειδείς, τις τεχνολογίες που αναπτύσσονται για την αντιμετώπισή τους, αλλά και τις συνέπειες που θα είχε μια ενδεχόμενη πρόσκρουση, μιλά στην «Α» ο φυσικός-ερασιτέχνης αστρονόμος Παναγιώτης Αντωνόπουλος, μέλος της Αστρονομικής Εταιρείας Πατρών «Ωρίων».

«Οι αστεροειδείς βρίσκονται σε αφθονία στο ηλιακό μας σύστημα. Αυτοί ωστόσο που οφείλουμε να παρακολουθούμε με μεγαλύτερη προσοχή δεν είναι αυτοί της ζώνης των αστεροειδών, ανάμεσα στον Άρη και στο Δία, αλλά οι κοντινοί στη Γη, που ονομάζονται στα λατινικά NEO (Near Earth Objects)». Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Αντωνόπουλο, «πιθανώς επικίνδυνοι έχουν χαρακτηριστεί 950 αστεροειδείς από την κοντινή γειτονιά της Γης, εκ των οποίων οι 190 έχουν πιθανότητες να χτυπήσουν. Από αυτούς, ωστόσο, οι 120 έχουν διάμετρο μικρότερη από 50 μέτρα, και για το λόγο αυτό δεν συνιστούν απειλή. Αυτοί που είναι πάνω από 100 μέτρα αποτελούν μεγάλο πρόβλημα.

Έχει καθοριστεί στατιστικά, πάντως -προσθέτει ο κ. Αντωνόπουλος-, πως κάθε χρόνο ένας αστεροειδής με δέκα μέτρα διάμετρο προσκρούει στη Γη κι ένας πενήντα μέτρων κάθε χίλια χρόνια. Από κει και πέρα ξεκινούν οι… επικίνδυνες διάμετροι. Αστεροειδής με διάμετρο έως ένα χιλιόμετρο συγκρούεται με τον πλανήτη δύο φορές σε ένα εκατομμύριο χρόνια, ενώ οι διαμέτρου πέντε έως δέκα χιλιομέτρων, όπως αυτός που εκτιμάται ότι αφάνισε τους δεινοσαύρους και κάθε άλλη μορφή ζωής προ 65 εκατομμυρίων ετών, έχουν συχνότητα πρόσκρουσης μία φορά στα δέκα εκατομμύρια χρόνια».

Ο Απόφις 99942, ο 2002 ΝΤ7 και ο 1950 DA

Ο Απόφις -όνομα αιγυπτιακής θεότητας που προσπαθούσε να βυθίσει τον κόσμο στο σκοτάδι καταστρέφοντας τον ήλιο- ανακαλύφθηκε το 2004 και σήμανε γενικό συναγερμό, καθώς -σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της ΝΑSA- είχε πιθανότητες 2,8% να συγκρουστεί με τη Γη το 2029. Στη συνέχεια ωστόσο οι αρχικές προβλέψεις διαψεύστηκαν και οι επιστήμονες κατέληξαν στο εξής: Στις 13 Απριλίου του 2029 ο Απόφις θα περάσει πολύ κοντά από τη Γη (σ.σ. μία φορά στα 1.300 χρόνια ουράνιο σώμα πλησιάζει τόσο πολύ), η βαρυτική έλξη της οποίας θα αλλάξει την τροχιά του. Υπάρχει ωστόσο ένα συγκεκριμένο σημείο από το οποίο ο Απόφις δεν πρέπει να περάσει, καθώς αν διέλθει από εκεί η πορεία που θα ακολουθήσει θα είναι οδυνηρή για τη Γη, όταν επιστρέψει μετά από επτά χρόνια. «Αν ο αστεροειδής το 2029 περάσει από μια “κλειδαρότρυπα” διαμέτρου εξακοσίων μέτρων, τότε θα προσκρούσει στη Γη το 2036», διαβάζει ο επισκέπτης της σχετικής ιστοσελίδας της ESA, της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, στην οποία συμμετέχει πλέον και η Ελλάδα.

«Ο Απόφις είναι ένας από τους αστεροειδείς που πρέπει να ελέγχουμε», σχολιάζει ο Παναγιώτης Αντωνόπουλος. «Οι αστρονομικές ενώσεις στον κόσμο τον παρακολουθούν στενά και κάθε χρόνο γίνονται πιο ακριβείς παρατηρήσεις. Ωστόσο δεν είναι ο μόνος. Υπάρχει και ο 2002NT7 με διάμετρο ενός χιλιομέτρου, που έχει απειροελάχιστες πιθανότητες να χτυπήσει το 2019, καθώς και ο 1950DA με ίδια διάμετρο, ο οποίος παρακολουθείται για το μακρινό μέλλον, το 2880, αλλά έχει πολύ μεγάλη πιθανότητα -1 προς 300(!)- να προσκρούσει. Ο κόσμος, ωστόσο, δεν πρέπει να πανικοβάλλεται, καθώς από το 1995 οι αστρονόμοι παρακολουθούν τα πάντα. Κάποιος μικρός αστεροειδής μπορεί να περάσει κάτω από τη μύτη μας, ωστόσο οι μεγάλοι που είναι και οι επικίνδυνοι, με την τεχνολογία και τα προγράμματα που “τρέχουν” -το NEAT και το Linear- δεν μπορούν να μας αιφνιδιάσουν».

Συνέπειες και «ασπίδες»

Στην περίπτωση που ένα σώμα στα… κυβικά του Απόφεως προσκρούσει στη Γη, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές. Σε δεκαεπτά δεύτερα, με ταχύτητα 12,5 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, θα διασχίσει την ατμόσφαιρα και θα πλήξει τη Γη με ενέργεια 870 μεγατόνων ΤΝΤ, με τη σύγκρουση να είναι 65 χιλιάδες φορές πιο σφοδρή από τη βόμβα της Χιροσίμα. «Είτε πέσει στην ξηρά είτε στη θάλασσα, θα είναι το ίδιο.

Ενδέχεται μάλιστα στη θάλασσα να είναι χειρότερα», υποστηρίζει ο αστρονόμος του «Ωρίωνα», «καθώς θα σηκώσει τεράστιο κύμα τσουνάμι, ενώ θα εξαερώσει και πολύ νερό, με αποτέλεσμα να απελευθερωθούν τεράστιες ποσότητες ατμού και να διαταραχθεί – ίσως και για διάστημα ετών – το κλίμα. Παράλληλα ο ουρανός θα γέμιζε από σκόνη και στάχτη, που θα έκρυβε τον ήλιο για καιρό. Η ζωή στη Γη, όπως την ξέρουμε, θα άλλαζε σε μεγάλο βαθμό. Μεγαλύτερα αντικείμενα μπορεί να προκαλούσαν και την πλήρη εξάλειψη της ζωής από την πλανήτη». Όσον αφορά στα σχέδια που ήδη καταστρώνονται για να αποφευχθούν τα ολέθρια… ραντεβού, ο κ. Αντωνόπουλος αναφέρει πως «δύο τρόποι εξετάζονται. Η μία εκδοχή είναι η καταστροφή του αστεροειδούς με πυρηνικά. Το σχέδιο αυτό ωστόσο μπορεί υπό συνθήκες να αποδειχθεί πιο καταστροφικό κι από την ίδια την πρόσκρουση, καθώς ο αστεροειδής μπορεί να διασπαστεί σε 5-6 κομμάτια και να πλήξει μεγαλύτερη επιφάνεια της Γης. Η άλλη λύση είναι η αλλαγή της τροχιάς του, με εκρήξεις κοντά –όχι πάνω– στον αστεροειδή, ή με διαστημικά σκάφη που θα τον πλησίαζαν σιγά σιγά και θα τον “έσπρωχναν” . Η τεχνολογία θεωρητικά υπάρχει. Απομένει να υλοποιηθούν τα σχέδια».

 

του Κώστα Καντούνη

ΠΗΓΗ: ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ


banner psaremagr

© 2004 - 2019 All Rights Reserved. | Φιλοξενία & Κατασκευή HostPlus LTD

hostplus 35

No Internet Connection