banner psaremagr

Οικολογική σπουδαιότητα και απειλές στην περιοχή του Μετσόβου

 

Τι αποκάλυψε μελέτη ομάδας καθηγητών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

 

Την οικολογική σπουδαιότητα της περιοχής του Μετσόβου (Ανήλιο-Κατάρα), αλλά και τις απειλές που ελλοχεύουν γι' αυτήν διάφοροι παράγοντες, αναδεικνύει μελέτη ομάδας καθηγητών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Χρήστο Νεοφύτου, πρόεδρο του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου Βορείων Σποράδων.

Η μελέτη έγινε στο πλαίσιο της αξιολόγησης της πορείας των δράσεων στις περιοχές «Natura» του Γ ΄ΚΠΣ και της αναθεώρησης του επιχειρησιακού σχεδίου για τη νέα προγραμματική περίοδο ΕΣΠΑ και Δ΄ ΠΕΠ Θεσσαλίας 2007-2013. Σκοπός αυτών είναι η κατάρτιση ενός σχεδίου δράσεις και διαχείρισης των περιοχών αυτών, που θα στοχεύει στην ήπιας μορφής ανάπτυξή τους.

Περιοχή Μετσόβου (Ανήλιο-Κατάρα)

Η περιοχή- επισημαίνεται στη μελέτη- αποτελεί φυσικό όριο μεταξύ της βόρειας και της νότιας Πίνδου, αλλά και το κυριότερο πέρασμα από την Ήπειρο στη Θεσσαλία. Περιλαμβάνονται οι περιοχές του Μετσόβου και του Ανηλίου, δύο κορυφές του όρους Ζυγός (ΝΑ του Μετσόβου), ο Βούλγαρης (1821μ) και ο Θανασάκης (1820μ), καθώς και ένα τμήμα της λεκάνης απορροής του ποταμού Αώου (υψόμετρο περίπου 1300μ). Η γραμμή που ορίζεται από τις χαράδρες του Ανήλιου και Μαλακασίου φαίνεται να αποτελεί το όριο της νότιας και της βόρειας Πίνδου.

Από γεωλογική άποψη, η περιοχή αποτελείται από φλύσχες και σερπεντίνες (περιδοτίτες) και έχει πολλές πηγές.

Στα βορειοδυτικά όρια του τόπου έχει κατασκευαστεί ένα φράγμα από τη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η.) που χρησιμοποιεί τη ροή των πηγών Αώου, μεταβάλλοντας- πιθανόν- αρκετά από τα οικολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής.

Σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική σπουδαιότητα της περιοχής, επισημαίνεται- μεταξύ άλλων- πως η περιοχή του Μετσόβου - Ανηλίου - Κατάρας - Πηγών Αώου παρουσιάζει χλωριδικές και φυτογεωγραφικές σχέσεις τόσο με τη νότια όσο και τη βόρεια Πίνδο.

Η παρουσία της καφέ αρκούδας (Ursus Arctos), μαζί με άλλα 16 ελληνικά ενδημικά και άλλα είδη, δείχνει την ποιότητα και τη σημασία της πανίδας αυτού του τόπου. Η αρκούδα είναι εξαιρετικά απειλούμενο είδος στην Ελλάδα (τοποθετείται στα «Κινδυνεύοντα» σύμφωνα με το Ελληνικό Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Σπονδυλόζωων), σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου κατατάσσεται στα λιγότερα απειλούμενα είδη.

Μεταξύ των σημαντικών ειδών αυτού του τόπου είναι ο ασπάλακας (Talpa stankovici) και ο δενδρομυωξός (Dryomys nitedula), που αναφέρονται στο Ελληνικό Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Σπονδυλόζωων, στις κατηγορίες κινδύνου «Ανεπαρκώς Γνωστά» και «Σπάνια», αντίστοιχα.

Απειλές

Σε ό,τι αφορά τις απειλές για την περιοχή, στη μελέτη γίνεται αναφορά στην υπερεκμετάλλευση της ξυλείας και της υπερβόσκησης ως δυο βασικούς παράγοντες κινδύνου.

Συγκεκριμένα, επισημαίνεται πως οι ξύλινες κατασκευές και η ξυλογλυπτική αποτέλεσαν τις κύριες ασχολίες των κατοίκων της περιοχής για αιώνες. Αυτός ήταν ένας από τους κυριότερους λόγους- εκτός της θέρμανσης και των αναγκών διατροφής- για την ξύλευση των δασών της περιοχής. Μέχρι το 19ο αιώνα, όμως, δεν είχε προκύψει σοβαρό πρόβλημα. Ωστόσο, κατά το 19ο αιώνα, στη διάρκεια των πολέμων του Αλή Πασά κατά των κατοίκων του Σουλίου και κατά της τουρκικής αυτοκρατορίας, προκλήθηκαν εκτεταμένες καταστροφές στα δάση, όχι μόνο για εκμετάλλευση της ξυλείας, αλλά και για την παρεμπόδιση της κάλυψης των εχθρών στις πλαγιές. Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, όχι μόνο δεν έγινε αποκατάσταση του κατεστραμμένου δάσους, αλλά αντίθετα η εκμετάλλευσή του συνεχιζόταν. Τέλος, στον 20ο αιώνα πολλές φωτιές (αρκετές απ' αυτές κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών) προκάλεσαν μεγάλη υποβάθμιση στα μέχρι τότε πυκνά δάση οξυάς (Fagus sylvatica) και μαύρης πεύκης (Pinus nigra ssp. pallasiana) της περιοχής.

Η υπερβόσκηση είναι ένας άλλος παράγοντας υποβάθμισης των φυσικών οικοσυστημάτων της περιοχής. Πολλά πρόβατα και βοοειδή βόσκουν στα λιβάδια, στο τέλος της άνοιξης και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο, κατά τη διάρκεια των ετών, όσο λιγοστεύουν και οι βροχοπτώσεις.

Η βόσκηση, επίσης, στην περιοχή αυτή, γίνεται με εντατικότερους ρυθμούς, λόγω των μεταφερόμενων κοπαδιών από άλλες γειτονικές περιοχές, τόσο ελληνικές όσο και αλβανικές, ή (πρώην) γιουγκοσλαβικές. Στις περιπτώσεις αυτές, τα πρόβατα, όχι μόνο υπερβόσκουν την ποώδη βλάστηση, αλλά επιπλέον καταπατούν ό,τι έχει απομείνει από τους λίγους θάμνους.

Οι κατασκευές που έχουν γίνει, όπως π.χ. η σήραγγα, οι δρόμοι και ο σκουπιδότοτος, ασκούν, επίσης, αρνητική επίδραση στην περιοχή. Σε μερικές περιπτώσεις, η καταστροφή είναι αρκετά εκτεταμένη και εκτός από την υποβάθμιση της βλάστησης της περιοχής, μπορεί να προκαλέσει μελλοντικά και πολύ μικρής κλίμακας τοπικές κλιματικές μεταβολές, καταλήγει η μελέτη.

 

ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

 


banner psaremagr

© 2004 - 2019 All Rights Reserved. | Φιλοξενία & Κατασκευή HostPlus LTD

hostplus 35

No Internet Connection