banner psaremagr

«Ψηλώνει» η Μεσόγειος, βυθίζονται οι ακτές

 

H Μεσόγειος αλλάζει και αλλάζει γοργά. Και όπως αποκαλύπτει -για πρώτη φορά- μια ενδιαφέρουσα επιστημονική μελέτη, οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη «δική μας» θάλασσα όχι μόνο είναι ήδη ορατές -αυξάνεται η θερμοκρασία, η στάθμη και η αλμυρότητα των υδάτων- αλλά και άκρως ανησυχητικές.

 

Aπό 3 μέχρι 63 εκατοστά μπορεί να ανέβει η στάθμη της Μεσογείου μέσα στον 21o αιώνα, ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε πρόσφατη μελέτη του βρετανικού Ωκεανογραφικού Κέντρου στο Σαουθάμπτον και του ισπανικού Μεσογειακού Ινστιτούτου στις Βαλεαρίδες Νήσους (ΙMEDEA), κατά την οποία μπήκαν στα προγράμματα των κλιματικών μοντέλων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (ΙΡCC) οι τάσεις της Μεσογείου, της «μυστήριας» και σχεδόν «περίκλειστης» θάλασσας που μας περιβρέχει.

«Μέχρι τώρα οι μελέτες για τη στάθμη των θαλασσών επικεντρώνονταν στους ωκεανούς. Αυτή είναι μία από τις πρώτες μελέτες για τη Μεσόγειο, η οποία έχει πολλές ιδιαιτερότητες και απαιτεί πολλές περισσότερες έρευνες για να έχουμε σαφή εικόνα», λέει στο ΟΙΚΟ ο κ. Μιχάλης Τσίμπλης. Αναφερόμενος στο θέμα της αλατότητας των υδάτων, ο ελληνικής καταγωγής επιστήμονας, που εργάζεται στο βρετανικό Ωκεανογραφικό Κέντρο και ήταν από τους βασικούς συντελεστές της μελέτης, μαζί με την Ισπανίδα Mάρτα Μάρκος, διευκρινίζει ότι: «Η Μεσόγειος θάλασσα έχει σημαντικά μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε αλάτι σε σχέση με τους ωκεανούς, ενώ η ανανέωσή της με γλυκό νερό έχει ήδη περιοριστεί. Ταυτόχρονα, η μόνη δίοδος ανταλλαγής υδάτων με τον Ατλαντικό ωκεανό είναι τα Στενά του Γιβραλτάρ, πλάτους 14 χιλιομέτρων».

Σύνθετη διαδικασία η έρευνα

Με ποιον τρόπο δούλεψαν όμως οι ερευνητές; «Εφαρμόσαμε τρία από τα γενικά σενάρια του ΙΡCC, για να υπολογίσουμε τη θερμοκρασία, τη στάθμη και την αλμυρότητα των υδάτων της Μεσογείου στον 21ο αιώνα», μας λέει ο Ελληνας ωκεανογράφος που κατέχει και θέση λέκτορα νομικών της θάλασσας στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον. Σύμφωνα λοιπόν με τα όσα συμπέρανε η μελέτη:

Υπολογίστηκε άνοδος της στάθμης των υδάτων, από 3 έως 63 εκατοστά τα επόμενα 100 χρόνια. Tο πιο θετικό όμως αποτέλεσμα προκύπτει από τη σταθεροποίηση των συγκεντρώσεων αερίων του θερμοκηπίου και την άνοδο της θερμοκρασίας μόλις κατά 1° C. Η μεγάλη άνοδος της στάθμης των υδάτων προκύπτει με σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας άνω των 2,5° C. Ιδιαίτερα σημαντική αύξηση, μια και κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα η άνοδος της στάθμης της Μεσογείου έφτασε τα 10 - 12 εκ., ενώ στους ωκεανούς πλησίασε τα 18 - 20 εκατοστά.
Ομως, ακόμα και η μεγάλη άνοδος των υδάτων, της τάξης των 63 εκατοστών, μπορεί να αποτελεί μια καλή εκδοχή, αφού στα σενάρια δεν έχουν υπολογιστεί οι συνέπειες μιας δραματικά απότομης τήξης των πάγων. «Η Διακυβερνητική Επιτροπή δεν έχει καταλήξει σε μια κοινή προσέγγιση για την ταχύτητα με την οποία λιώνουν οι πάγοι», μας επισημαίνει ο κ. Τσίμπλης. Ολο και πληθαίνουν, όμως, οι έρευνες που δείχνουν ότι η διαδικασία επιταχύνεται. «Επιστημονικά υπάρχει ακόμα αβεβαιότητα», σημειώνει ο κ. Τσίμπλης, που δεν κρύβει την επιφυλακτικότητά του για τις εκτιμήσεις περί μη γραμμικής απότομης τήξης. «Η Πολιτεία, όμως, πρέπει να πάρει τα μέτρα της ακόμα και για τη χειρότερη εξέλιξη», λέει.
Η στάθμη της Μεσογείου θα ανέβει, παρά το γεγονός ότι η εισροή γλυκών υδάτων (από βροχοπτώσεις, ποτάμια) μειώνεται, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η αύξηση της αλατότητας της Μεσογείου, αν και αυτή η εκτίμηση έχει ακόμα μεγάλο ποσοστό αβεβαιότητας, καθώς θα εξαρτηθεί από τις ανταλλαγές υδάτων με τον Ατλαντικό Ωκεανό. «Ηδη η θάλασσά μας είναι αρκετά πιο αλμυρή από τους ωκεανούς, καθώς σε κάθε τόνο νερού της ανατολικής Μεσογείου υπάρχουν 38,9 κιλά αλάτι, όταν στον υπόλοιπο κόσμο είναι 34 - 35 κιλά!», επισημαίνει ο κ. Τσίμπλης.

Οι επιπτώσεις στη στεριά

«Οι συνέπειες θα είναι μεγάλες, αν και χρειάζεται συγκεκριμένη μελέτη ανά ακτή για να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα. Πάντως, το γεγονός ότι η Μεσόγειος δεν έχει μεγάλο παλιρροϊκό εύρος έχει ως αποτέλεσμα οι υποδομές στη στεριά να βρίσκονται πολύ κοντά στη θάλασσα. Στις ακτές των ωκεανών το παλιρροϊκό κύμα ανεβοκατεβάζει τη στάθμη έως και πέντε μέτρα, ενώ στη Μεσόγειο η σημερινή άνοδος του κύματος δεν ξεπερνά τα 40 εκατοστά. Ηδη τα 63 εκ. μέγιστης ανόδου της θάλασσας την υπερβαίνουν. Καταλαβαίνετε ότι σε παράλια με υποδομές δίπλα στο κύμα, όπως συνηθίζεται τις τελευταίες δεκαετίες στη Μεσόγειο, οι καταστροφές θα είναι εκτεταμένες. Σε πολλές περιοχές θα πληγεί ανεπανόρθωτα και το οικοσύστημα», υπογραμμίζει ο Ελληνας επιστήμονας. Η πιο απειλούμενη περιοχή στην Ελλάδα είναι τόσο ο Θερμαϊκός κόλπος όσο και οι εκβολές των ποταμών.

Συνολικά για τη Μεσόγειο θάλασσα πολύ έντονες αναμένονται να είναι οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις στο Δέλτα του Νείλου, ενώ μεγάλη ανησυχία υπάρχει ανάμεσα στους επιστήμονες για τη Βενετία, λόγω της ξεχωριστής πολιτιστικής της σημασίας.

Επίσης, ως απειλή αντιμετωπίζεται και μια ενδεχόμενη σημαντική αύξηση της αλμυρότητας, η οποία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το θαλάσσιο οικοσύστημα, τα φυτά και τους θαλάσσιους μικροοργανισμούς. Ηδη εμφανίζονται ανησυχητικές μελέτες, σύμφωνα με τις οποίες καταγράφεται μαζική θνησιμότητα στα είδη του θαλάσσιου πυθμένα στη Δυτική Μεσόγειο, με απώλειες που πλησιάζουν μέχρι και το 35%. «Δεν γνωρίζουμε, βέβαια, εάν αυτές οι τάσεις συνδέονται -και πώς- με την άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας που ήδη παρατηρείται», σημειώνει ο κ. Τσίμπλης.

Ο Ελληνας ερευνητής είναι βέβαιος ότι το κλίμα αλλάζει και πως η κλιματική αλλαγή αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα για το μέλλον της ανθρωπότητας. «Δεν έχω πειστεί απόλυτα για το βάρος της ανθρωπογενούς παρέμβασης στην κλιματική αλλαγή, για την οποία σίγουρα υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις. Οι πολιτικές αποφάσεις όμως δεν μπορούν να αγνοήσουν αυτή την πιθανότητα. Απεναντίας, πρέπει να περιορίσουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και να πάρουμε μέτρα. Απαιτούνται επιστημονικές μελέτες, προστασία των ακτών κ.λπ.» καταλήγει. Οταν το κλίμα αλλάζει, δεν μπορεί η «στάθμη» της ερευνητικής και πάνω απ' όλα της πολιτικής εγρήγορσης να μένει σταθερή ή και να πέφτει.

 

του Γιάννη Ελαφρού

ΠΗΓΗ: kathimerini.gr


banner psaremagr

© 2004 - 2019 All Rights Reserved. | Φιλοξενία & Κατασκευή HostPlus LTD

hostplus 35

No Internet Connection