banner psaremagr

Οι ληστές με τα ακριβά κοστούμια

Εκτός από την Goldman Sachs χρειάζεται να αλλάξει ολόκληρη η Γουόλ Στριτ
Τον περασμένο Οκτώβριο έτυχε να δω μια γελοιογραφία του Μάικ Πίτερς όπου εικονιζόταν ένας καθηγητής να ζητεί από έναν μαθητή να φτιάξει μια πρόταση με το ρήμα «κλέβω» (sacks) και ο μαθητής να απαντάει λέγοντας «Goldman Sachs» (σ.σ.: και τα δύο προφέρονται στα αγγλικά «σακς»). Πριν από μία εβδομάδα η επιτροπή κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ υπέβαλε μήνυση κατά της τράπεζας Goldman Sachs και ενός εκ των αντιπροέδρων της για κλοπή των επενδυτών της.

Χρησιμοποιώ τη λέξη «κλοπή» όπως την εννοούν οι οικονομολόγοι Τζορτζ Ακερλοφ και Πολ Ρόμερ σε ένα κοινό άρθρο τους, το 1993, με τίτλο «Κλοπή: ο ευρωπαϊκός υπόκοσμος της κερδοφόρας χρεοκοπίας». Το άρθρο αυτό, το οποίο γράφτηκε λίγο μετά την οικονομική κρίση των οικιστικών συνεταιρισμών στις ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του Ρόναλντ Ρέιγκαν, υποστήριζε πως οι οικονομικές απώλειες της κρίσης αυτής ήταν άμεσο αποτέλεσμα μιας καλοστημένης και ηθελημένης ανθρώπινης απάτης.

Ισχύει το ίδιο και για τη σημερινή οικονομική κρίση;
Η συζήτηση σχετικά με το ερώτημα αυτό επικεντρώνεται κυρίως σε δύο μορφές εξαπάτησης: τις αθέμιτες πρακτικές δανειοδότησης και την παρουσίαση ψεύτικων στοιχείων σχετικά με τους πιθανούς οικονομικούς κινδύνους. Αφενός, λοιπόν, κάποιοι δανειολήπτες δελεάστηκαν να συνάψουν ένα πανάκριβο δάνειο, τους περίπλοκους όρους του οποίου δεν κατανόησαν ποτέ, μια διαδικασία που διευκολύνθηκε και από διάφορους ομοσπονδιακούς ελεγκτές της κυβέρνησης του Τζορτζ Μπους. Κυρίως όμως οι πάροχοι αυτών των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου (subprime) πούλησαν τα δάνεια σε επενδυτές, γνωρίζοντας καλά πως, σε μερικές περιπτώσεις, η πιθανότητα οικονομικών απωλειών γι΄ αυτούς ήταν μεγαλύτερη από εκείνη που ακόμη και οι ίδιοι οι δανειολήπτες είχαν φανταστεί.

Υπάρχει όμως και μια τρίτη μορφή εξαπάτησης.
Η Goldman Sachs, καθώς και άλλες επενδυτικές τράπεζες, προωθούσαν προϊόντα σχετικά με την αγορά ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου μειωμένης εξασφάλισης. Η πρακτική αυτή, όσο επιλήψιμη και αξιόμεμπτη κι αν είναι, δεν είναι παράνομη. Η επιτροπή κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ έρχεται όμως τώρα να κατηγορήσει την Goldman Sachs για εξαπάτηση, όχι μόνο επειδή απέκρυπτε ή παρουσίαζε ψευδή στοιχεία στους δανειολήπτες της, αλλά επειδή στοιχημάτιζε εναντίον της αξίας των δανείων αυτών, αποκομίζοντας κατόπιν κέρδος.

Πρόκειται, όντως, για μια ληστρική τακτική
Η Goldman Sachs δεν είναι η μόνη επενδυτική τράπεζα που κατηγορείται πως το έκανε. Σύμφωνα με τη μη κερδοσκοπική δημοσιογραφική οργάνωση ΡroΡublica, η Μagnetar, μια εταιρεία διαχείρισης hedge funds, συνεργαζόταν στενά με τράπεζες δημιουργώντας επενδυτικά προϊόντα τα οποία γνώριζε πόσο ασταθή είναι, στοιχηματίζοντας κατόπιν εναντίον των πακέτων αυτών και κερδίζοντας δισεκατομμύρια. Ποιος, λοιπόν, είναι ο ρόλος της έννοιας «εξαπάτηση» στην παρούσα οικονομική κρίση; Είναι σίγουρο πως ούτε οι αθέμιτες πρακτικές δανειοδότησης ούτε η παρουσίαση ψεύτικων στοιχείων σχετικά με πιθανούς οικονομικούς κινδύνους δημιούργησαν την ύφεση αυτή. Σίγουρα όμως την επιδείνωσαν, βοηθώντας με τη στάση τους στη διόγκωση αυτής της στεγαστικής «φούσκας» και στη δημιουργία οικονομικών πόρων που ήταν καταδικασμένοι να μετατραπούν, με το σκάσιμο της φούσκας, σε ένα τοξικό επενδυτικό προϊόν.

Η εύλογη απορία είναι κατά πόσο μια έγκαιρη οικονομική μεταρρύθμιση, όπως αυτή που συζητούμε τις τελευταίες ημέρες, θα μπορούσε να αποτρέψει, αν όχι όλη, τουλάχιστον ένα μέρος της απάτης αυτής. Η απάντηση είναι ναι.

Κατ΄ αρχάς μια ανεξάρτητη αρχή προστασίας του καταναλωτή θα βοηθούσε στο να μειωθούν οι αθέμιτες πρακτικές δανειοδότησης. Ενα ακόμη μέτρο πρόληψης θα ήταν οι δανειστές να διατηρούν το 5% της συνολικής αξίας των δανείων, έτσι ώστε να μειώνεται με τη σειρά της η γρήγορη μεταπώληση των δανείων αυτών σε ανυποψίαστους επενδυτές.

Το κυριότερο όμως ηθικό δίδαγμα που προκύπτει από τη μήνυση την οποία υπέβαλε η επιτροπή κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ κατά της Goldman Sachs αφορά την επείγουσα και άμεση ανάγκη αλλαγής σύσσωμης της Γουόλ Στριτ. Αν θέλουμε να πιστέψουμε όλους εκείνους τους λομπίστες της χρηματοπιστωτικής βιομηχανίας και τους Ρεπουμπλικανούς πολιτικούς με τους οποίους έχουν συμμαχήσει, όλα θα πάνε καλά όταν στο εγγύς μέλλον η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ υποσχεθεί πως δεν θα ξανακάνει τα «στραβά μάτια». Αυτή όμως είναι μια εντελώς λανθασμένη λογική. Και όχι μόνο επειδή κανείς δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια υπόσχεση.

Το γεγονός παραμένει ένα: το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοπιστωτικής βιομηχανίας έχει πλέον καταντήσει ένα παιχνίδι τένις. Ενας αγώνας όπου μια χούφτα άνθρωποι πληρώνονται αδρά προκειμένου να εξαπατήσουν και εκμεταλλευθούν επενδυτές και καταναλωτές. Και όσο περισσότερο επιμένουμε να κατευνάσουμε έτσι απλά και εύκολα τον θόρυβο τέτοιων πρακτικών και να χρυσώσουμε το χάπι τόσο το παιχνίδι αυτό θα συνεχίζεται εις βάρος μας.

 

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ


banner psaremagr

© 2004 - 2019 All Rights Reserved. | Φιλοξενία & Κατασκευή HostPlus LTD

hostplus 35

No Internet Connection